MMPI-2: Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri

MMPI-2 Nedir?

Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI, Minnesota Multiphasic Personality Inventory), dünyada en yaygın kullanılan psikolojik kişilik testlerinden biridir. Doğru-yanlış-bilmiyorum seçenekleriyle yanıtlanan, kendini rapor etmeye (self-report) dayalı maddelerden oluşan bir kağıt kalem testidir.

Test, 1939 yılında ABD’nin Minnesota eyaletinde psikolog Starke R. Hathaway ve nöropsikiyatrist J. Charnley McKinley tarafından yetişkin hastaların psikolojik durumunu objektif ve pratik biçimde ölçmek amacıyla geliştirilmiş, ilk kez 1943’te psikiyatrik tanıya yardımcı olmak üzere yayımlanmıştır. Testin Türkiye standardizasyonu Işık Savaşır tarafından yapılmıştır.

Testin Tarihçesi

Orijinal form 566 doğru-yanlış maddesinden oluşur. Test 1989’da revize edilerek MMPI-2 adıyla yayımlanmış, bu revizyonda bazı maddeler eklenmiş, çıkarılmış ve güncellenmiştir; Türkiye versiyonu 566 maddeden oluşmaktadır. Ergenler için 1992’de, 14-18 yaş aralığına yönelik MMPI-A envanteri geliştirilmiştir. 2008’de ise daha kısa bir form olan MMPI-2-RF (338 madde) yayımlanmıştır.

Uygulama Bilgileri

• 16 yaş ve üzerindeki bireylere uygulanabilir.
• Uygulama için ön koşul, en az ortaöğretim düzeyinde okuma ve anlama becerisidir.
• Bireysel ya da grup halinde uygulanabilir.
• Zaman sınırlaması yoktur, ancak testin tamamlanması genellikle bir buçuk ile iki saat arasında sürer.
• Uygulama öncesinde kişinin anlama güçlüğü olup olmadığını kontrol etmek amacıyla birkaç soru sormak faydalıdır.
• Testin doğru ve geçerli biçimde yorumlanabilmesi için uygulayıcı psikologun bu konuda özel eğitim almış olması gerekir.

Klinik Alt Ölçekler

MMPI-2, kişilik örüntülerini ve psikolojik kökenli bozuklukları değerlendirmek üzere çeşitli klinik alt ölçeklerden oluşur:

• Hipokondri: Bedensel işlevlere aşırı ilgi gösterme ve küçük fiziksel belirtileri kötümser biçimde yorumlama eğilimini değerlendirir.
• Depresyon: Yaşama karşı kötümserlik, gelecekten umutsuzluk, değersizlik ve suçluluk duyguları, uyku bozukluğu ile düşünce ve harekette yavaşlama gibi belirtilerin derecesini ölçer.
• Histeri: Bedensel bir nedene dayanmayan baş ağrısı, felç, titreme gibi işlev bozukluklarını ve bu belirtilerin çatışma ya da sorumluluktan kaçınmada nasıl kullanıldığını değerlendirir.
• Psikopatik Sapma: Engellenmeye karşı düşük tolerans, sosyal uyumsuzluk ve sorumsuz davranış eğilimlerini ölçer.
• Maskülinite-Feminite: Mesleki ilgiler, boş zaman etkinlikleri ve sosyal aktivitelerle ilişkili cinsiyet rolü örüntülerini değerlendirir.
• Paranoya: Açık paranoid belirtileri yansıtır.
• Psikasteni: Aşırı kaygı, kendine güven azlığı ve kararsızlıkla ilişkili, obsesif kompulsif belirtileri değerlendirir.
• Şizofreni: Sosyal yabancılaşma, tuhaf düşünce içerikleri, algı bozuklukları ve dikkat ile dürtü kontrolündeki güçlükleri tespit etmeyi amaçlar.
• Hipomani: Düşünce ve harekette hızlanma, büyüklük fikirleri ve aşırı hareketlilikle ilişkili belirtileri ölçer.
• Sosyal İçe Dönüklük: Sosyal ilişkilerde yaşanan rahatsızlık, başkalarına güvensizlik ve içe kapanma eğilimini değerlendirir.

Geçerlik Ölçekleri

Testin güvenilirliğini kontrol etmek için üç geçerlik alt ölçeği kullanılır:

• L Ölçeği: Teste aldatıcı ya da idealize edilmiş yanıt verme eğilimini tespit eder.
• F Ölçeği: Kişinin kendisini olduğundan iyi ya da olduğundan kötü gösterme çabasını değerlendirir.
• K Ölçeği: Kişinin savunmacı tutumunu ve test sırasındaki kontrol düzeyini ölçer.

Sonuçlar, cinsiyete göre ayrı ayrı hazırlanmış standart profil kağıtları üzerinden değerlendirilir; ham puanlar T standart puanlarına dönüştürülür.

Kullanım Alanları

MMPI-2 sonuçları klinik uygulamada çeşitli amaçlarla kullanılır:

• Ruhsal bozuklukların tanısında ve uygun tedavi yönteminin belirlenmesinde
• Sosyal ve kişisel uyum güçlüklerinin değerlendirilmesinde
• Yüksek sorumluluk gerektiren pozisyonlar için aday değerlendirmesinde
• Meslek seçimi ve kariyer danışmanlığında
• Evlilik öncesinde kişilik uyumu ve olası çatışma alanlarının değerlendirilmesinde

Testin uygulanması kolay olsa da doğru yorumlanabilmesi bu konuda eğitim almış bir uzman tarafından yapılmasını gerektirir.