Panik Atak Nedir? Belirtileri Nelerdir? Panik Atak Tedavisi

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Yoğun korku ve rahatsızlıktan oluşan belirgin bir süreçtir, bu süreçte, aşağıdaki bulgulardan dört veya fazlası aniden ortaya çıkar ve 10 dakikada zirveye ulaşır:

  1. Çarpıntılar, kalbin güçlü atması, veya kalp atışlarının hızlanması.
  2. Terleme.
  3. Titreme, sarsılma.
  4. Boğulma veya nefessiz kalma duygusu.
  5. Boğaza bir şey kaçmış da boğuluyormuş duygusu.
  6. Göğüs ağrısı.
  7. Mide bulantısı, karında rahatsızlık.
  8. Baş dönmesi, bayılacak gibi hissetmek.
  9. Derealizasyon(gerçek değil ya da hayalmiş duygusu), veya depersonalizasyon(kişinin kendinden ayrılması duygusu).
  10. Delirme ya da kontrolü kaybetme korkusu.
  11. Ölme korkusu.
  12. Karıncalaşma, uyuşma, hissizleşme.
  13. Üşüme veya ateş basması.

Panik atak, panik bozukluk dışındaki psikiatrik bozukluklarda da ortaya çıkabilir; örneğin, spesifik fobide, sosyal fobide, posttravmatik stres bozukluğunda.

Panik Atak Bozukluğu

DSM-IV’e göre iki çeşit Panik Bozukluk vardır:

  1. Agorafobili Panik Bozukluk (evi terketmekten, kamuya açık yerlerde bulunmaktan, alışveriş merkezlerine veya dükkanlara girmekten, kalabalık içerisinde, sinemalarda veya dar ve kapalı odalarda bulunmaktan, ya da trenle, otobüsle veya uçakla seyahat etmekten korkma.)
  2. Agorafobisiz Panik Bozukluk

Agorafobili Panik Bozukluk (DSM-IV Kriterleri):

  1. Her iki şık birden bulunmalıdır:
  2. Tekrar eden beklenmedik panik ataklar.
  3. En az bir panik atak, 1 ay boyunca aşağıdakiler tarafından takip edilmiştir:
  4. a) Daha fazla atak geçirmek endişesi taşımak
  5. b) Atağın yol açabileceği durumlardan endişelenmek (örneğin, kontrolü kaybetmek, kalp krizi geçirmek,delirmek gibi)
  6. c) Ataklara bağlı olarak önemli davranış değişiklikleri olması.
  1. Agorafobinin varlığı.
  2. Panik ataklar, bir maddenin fizyolojik sonucu olarak gelişmemiştir(ör:kötüye kullanılan maddeler, ya da bir ilaç),veya tıbbi bir durum sonucu gelişmemiştir(ör:hipertiroidi)
  3. Panik ataklar, başka bir psikiatrik duruma bağlı olmamalıdır ör:sosyal fobi, spesifik fobi, obsesiv-kompalsiv bozukluk,posttravmatik stres bozukluğu, veya ayrılma endişesi, gibi.

Agorafobisiz Panik Bozukluk (DSM-IV Kriterleri):

Agorafobili panik bozukluğun (yukarıdaki kriterlerin) aynısı, yalnız bir değişiklik ile:

Agorafobi yoktur.

Agorafobi Kriterleri:

  1. Kaçması zor veya utandırıcı olan, ya da panik atak geçirildiğinde yardım alınamayacak olan yerler veya durumlarla ilgili endişe.Genellikle ev dışında olan durumlar; örneğin, kalabalık bir yerde, bir kuyrukta, bir köprüde bulunmak ya da otobüs, tren veya otomobille yolculuk etmek.
  2. Bu durumlardan kaçılır(örneğin, yolculuklar yapılmaz) ,ya da yapılırken şiddetli bir panik atak geçirme korkusu yaşanır, veya bu durumlara ancak eşlik edecek birinin varlığında katlanılır.
  3. Ankziete(endişe) veya fobik kaçınma, başka bir psikiatrik bozukluğa bağlı değildir; ör: sosyal fobi, spesifik fobi, posttravmatik stres bozukluğu, Obsesiv kompalsiv bozukluk, ayrılma endişesi, gibi,

Panik atak bozukluğu bir kaygı bozukluğudur. Kaygı bozukluğu olarak kullanılan ilaçlar sadece kaygıyı belli süre baskılar panik atağın gerçek tedavi ve çözüm ise psikoterapi yöntemi ile kaygının kökenine inilmesi ve yok edilmesine dayanır. Eğer aceleci ve sabırsız birisiyseniz; anne ya da babanız kaygılı ve telaşlı insanlar is; herşeye kaygı ile yaklaşıyorlarsa; sizi çok fazla kaygılandıran düşünce ve eylemler varsa panik atak bozukluğuna yakalanama ihtimali yüksektir. Panik atak bozukluğunun temelinde ölme korkusundan çok aslında ölüdürülme korkusu yatar. Bu yoğun kaygı ise yukarıda sayılan belirtilerle birlikte yoğun kaygı atakları ile bedende kendini gösterir. Panik atağın tedavisi ise ilaçsız şekilde sadece psikoterapi ile yapılmaktadır. Panik atak bozukluğunda kullanılan EMDR yöntemi de panik atak yaşayanlara çare olduğunu bizzat danışanlarımda gözlemledim.

Panik Atak hakkında daha detaylı bilgi almak için Türkiye Psikiyatri Derneğinin sayfasına göz atabilirsiniz.

Psikoterapist Uzman Psikolog Dr.Hüseyin Doğan