Panik Atak Belirtileri ve Panik Atak Tedavisi

Paniklemiş, endişeli veya gergin hissetmek, herkesin günlük olarak deneyimlediği bir dizi duygudur. Aslında bilim adamları, paniğin dış tehdit ya da strese karşı doğal bir tepki olduğunu söylüyor. Nüfusun yüzde 3-4’ünün yaygın olarak panik atak geçirdiğini biliyor muydunuz? Hayatında en az bir kez panik atak deneyimleyenlerin oranı çok daha fazladır. Birkaç panik atak dönemi yaşamak oldukça normaldir.

Panik Atak Nedir?

İnsanlar sürekli olarak stresli ya da paniğe yol açan durumlar ve günlük yaşamlarındaki olaylarla yaşarlar, bu stresli olayların panik atak olarak kendini göstermesi alışılmadık bir durum değildir. Bir kişi birdenbire ve belirgin bir nedeni olmadan korkudan tutulduğunda ve bu korkuya aşırı fiziksel bir tepki verdiğinde buna panik atak geçirme denir.

Panik ataklar bilinen herhangi bir koşul için tekrarlanmaya veya bir bireyin günlük aktivitelerine müdahale etmeye ve hayatını olumsuz yönde etkilemeye başladığında, daha ciddi bir şeyin olabileceğini düşünmenin zamanı gelmiştir. Daha fazlası panik bozukluktur.

Bir panik bozukluğu, bireyin ani ve tekrarlayan panik atak vakaları yaşadığı bir tür anksiyete bozukluğudur. Çoğu durumda belirgin bir sebep olmadan ortaya çıkarlar ve herhangi bir kalıp izlemezler. Panik bozukluğun tek bir nedeni olmasa da araştırmalar, bozukluğun aile içinde aktarılmış olabileceğini göstermektedir:

• Genetik: Beyin bir kişiyi korkulara karşı diğerlerine kıyasla daha duyarlı hale getirebilir ve kişi bunu çocuklarına aktarabilir.
• Çevre ve maruz kalma: Bir çocuk, bir veya iki ebeveynin sürekli endişeli olduğu bir evde büyürse, benzer korku ve kaygı sergileyerek büyüme ihtimali yüksektir.

Bir veya birkaç panik atak geçirilmesi, bireyin panik bozukluğu olduğu anlamına gelmez. Ancak panik ataklar birinin hayatını önemli ölçüde engellemeye ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemeye başladığında, bir psikoloğa görünme ve panik atak tedavisi olma zamanı gelmiş demektir.

Bir Kişi Neden Panik Atak Geçirir?

Genetik ya da çevresel faktörler dışında, bir kişiyi panik ataklara karşı daha savunmasız hale getirebilecek bazı diğer faktörler bulunabilir:

• Yaşamınızdaki stresli veya travmatik bir olay
• Daha hassas veya negatif mizaç
• Beyin işlevselliğindeki değişiklikler
• Sigara içmek

Panik atakların kesin nedenlerini belirleme konusunda araştırmalar yapılmasına rağmen, korkunun bir tehlike veya neden olmadığında vücudun neden panik moduna girdiği tam olarak bilinmiyor. Panik atak geçiren bazı kişilerin, semptomlarını uyuşturucu veya alkol kullanarak azaltmayı denedikleri görülebilir. Ancak bu maddeleri kullanmak geçici bir rahatlama sağlasa da uzun vadeli bir çözüm değildir ve zamanla semptomları daha da kötüleştirir; bu, madde bağımlılığı ile diğer ciddi sorunlara yol açabilir.

Panik atağı tahmin etmenin bir yolu yoktur, özellikle de tekrar ettikleri ve hayatınızdaki önemli olaylardan kaynaklanmadıkları zaman. Bazı durumlarda insanlar panik atak geçirmekten korkarlar; bir atağı tetikleyebilecek yerlerden, insanlardan ve durumlardan kaçınmaya başlarlar. Bu, diğer fobilerin gelişmesine yol açabilir.

Panik Atak Belirtileri

Panik atak semptomları bazen kalp krizi veya inme belirtileriyle karıştırılabilir ve şunları içerir:

• Göğüste sıkışıklık hissi, göğüs ağrısı
• Bulantı hisleri
• Vücutta karıncalanma veya uyuşukluk hissi
• Nefes darlığı veya nefes almada zorluk
• Titreme veya sıcak basması
• Hızlı kalp atışı, kalp çarpıntısı
• Baş ağrısı
• Titreyen veya sallanan vücut
• Ölüm korkusu
• Bir durumdan ayrılmış veya uzaklaşmış hissetmek

Panik atak geçirirken kontrolü kaybetme hissine sahip olmak çok yaygın ve normaldir. Bir atak tipik olarak 5 ila 10 dakika arasında sürer, semptomların ağırlığı yaklaşık on dakikalık bir noktada zirve yapar. Bununla birlikte etkiler birkaç saat sürebilir ve atağın etkisi azaldığında vücut yorgun ve bitkin hissedebilir. Panik ataklar hayatı tehdit edici değildir.

Bir kaygı bozukluğu tedavi edilmediğinde belirtiler kötüleşebilir ve agorafobi adı verilen başka bir hastalığın gelişmesine yol açabilir. Agorafobisi olan biri, dışarıda olma, kapalı bir yere hapsolma veya kendini kolayca kaçamayacağı bir durumda bulma korkusundan muzdariptir. Bu nedenle, özellikle tekrarlanan olaylar varsa panik ataklar için terapi yardımı almak önemlidir.

Panik Atak / Kaygı Bozukluğu Teşhisi

İlk adım psikoloğunuzla bir konuşma yapmaktır. Kendi kendine teşhis, özellikle online testler veya semptom kontrol araçları yardımıyla, iyi bir fikir değildir. Herhangi bir tıbbi sorunun teşhisi her zaman bir uzman tarafından yapılmalıdır. Endişelerinizi psikoloğa bildirdikten sonra uzmanlar fiziksel muayene, kan testi ve psikolojik değerlendirme yapabilirler. Bu testler sayesinde doktor, panik atak semptomlarını taklit eden tiroid ya da kalp rahatsızlığı gibi olası fiziksel problemleri ortadan kaldırabilir.

Panik bozukluğu tanısı, Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı’nda belirtilen spesifik kriterlere dayanmaktadır: sık panik atak yaşanması ve panik ataktan sonra bireyin hayatının en az bir ay veya daha uzun bir süre boyunca değişmeye başlaması (başka bir atak geçirme konusunda sürekli endişelenme veya davranışlarını buna göre değiştirme). Panik ataklar, herhangi bir madde kullanımı veya tıbbi ya da diğer ruh sağlığı durumundan kaynaklanmamalıdır.

Teşhis edilmiş bir kaygı bozukluğu olmasa bile, birey panik atakları için terapiye başvurmayı düşünmelidir, çünkü tedavi edilmeden bırakılması durumu kötüleştirebilir ve zamanla panik bozukluğuna dönüşebilir. Bazı durumlarda tekrarlanan panik atak dönemleri depresyona neden olabilir; birey sosyal durumlardan kaçınmaya başlayabilir veya kendine zarar verme ya da madde bağımlılığı düşüncelerine sahip olmaya başlayabilir.

Panik Atak Tedavi Seçenekleri

Panik atak ve panik bozukluğu tedavisinde en çok önerilen ve en etkili yöntem, psikoterapi ve gerektiğinde ilaç tedavisinin bir kombinasyonudur.

Psikoterapi: Farklı konuşma terapisi türleri, bireyin panik atakla başa çıkmanın çeşitli yollarını kullanarak korkularını yönetmesine yardımcı olabilir. Bilişsel davranışçı terapi, özellikle panik atak deneyimini güvenli bir şekilde yeniden yaratarak panik atağın tehdit edici yönünün ortadan kaldırılmasına yardımcı olabilir. Birden fazla seansta birey panik atak konusunda ustalaşabilir ve panik ataktan korkmamaya başlayabilir.

İlaçlar: Panik atak semptomlarını azaltmak ve yönetmek için birkaç tip yatıştırıcı verilebilir. Doktor, birey için en etkili olacak doğru ilaç tipini ve kombinasyonunu belirleyecektir. Bazı ilaçlar, özellikle bireyin bağımlılık geçmişi varsa, kısa vadeli bir çözüm olarak değerlendirilmelidir.

Tipik olarak panik atak belirtileri birkaç hafta içinde azalmaya başlar, ancak panik atakların tamamen kaybolması veya dramatik bir şekilde azalması aylar alabilir. Psikologların çoğu, semptomların hâlâ kontrol altında olduğundan emin olmak için terapi sonrasında bile ara sıra kontrol ziyaretleri planlamayı önerir. Panik ataklarınızın tekrar başladığını fark ederseniz, umutsuzluğa kapılmayın, ek tedavi seçeneklerini keşfetmek için psikoloğunuzla tekrar görüşün.