Panik Atak Nedir? Panik Atak Belirtileri ve Tedavisi

Panik atak, yoğun korku ve rahatsızlıktan oluşan, aniden ortaya çıkan ve genellikle 10 dakika içinde zirveye ulaşan belirgin bir süreçtir.

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Bir panik atak sırasında aşağıdaki bulgulardan dört veya fazlası aniden ortaya çıkar:

• Çarpıntılar, kalbin güçlü atması veya kalp atışlarının hızlanması
• Terleme
• Titreme, sarsılma
• Boğulma veya nefessiz kalma duygusu
• Boğaza bir şey kaçmış da boğuluyormuş duygusu
• Göğüs ağrısı
• Mide bulantısı, karında rahatsızlık
• Baş dönmesi, bayılacak gibi hissetmek
• Derealizasyon (gerçek değilmiş ya da hayalmiş duygusu) veya depersonalizasyon (kişinin kendinden ayrılması duygusu)
• Delirme ya da kontrolü kaybetme korkusu
• Ölme korkusu
• Karıncalanma, uyuşma, hissizleşme
• Üşüme veya ateş basması

Panik atak, panik bozukluk dışındaki psikiyatrik bozukluklarda da ortaya çıkabilir, örneğin spesifik fobide, sosyal fobide ya da travma sonrası stres bozukluğunda.

Panik Bozukluğu ve Agorafobi

DSM-IV’e göre iki çeşit panik bozukluk vardır: agorafobili panik bozukluk ve agorafobisiz panik bozukluk.

Agorafobili panik bozukluğun kriterleri şöyle özetlenebilir: tekrar eden beklenmedik panik ataklar yaşanması ve en az bir atağın ardından bir ay boyunca, yeni bir atak geçirme endişesinin, atağın yol açabileceği sonuçlardan (kontrolü kaybetmek, kalp krizi geçirmek, delirmek gibi) endişelenmenin ya da ataklara bağlı önemli davranış değişikliklerinin görülmesi. Buna ek olarak agorafobinin varlığı aranır ve panik ataklar bir madde kullanımının, bir tıbbi durumun ya da başka bir psikiyatrik bozukluğun (sosyal fobi, spesifik fobi, obsesif kompulsif bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu, ayrılma kaygısı gibi) sonucu olmamalıdır.

Agorafobisiz panik bozukluk, aynı kriterlere dayanır, tek farkla: agorafobi bulunmaz.

Agorafobi, kaçması zor veya utandırıcı olan ya da panik atak geçirildiğinde yardım alınamayacak yerler ve durumlarla ilgili yoğun bir endişeyi ifade eder. Genellikle kalabalık bir yerde, bir kuyrukta, bir köprüde bulunmak ya da otobüs, tren veya otomobille yolculuk etmek gibi ev dışı durumlarla ilgilidir. Bu durumlardan kaçınılır, ya da bu durumlara ancak şiddetli bir panik atak korkusuyla ya da eşlik edecek birinin varlığında katlanılır.

Panik Atak Tedavisi

Panik atak bozukluğu bir kaygı bozukluğudur. Kaygı bozukluğunda kullanılan ilaçlar kaygıyı belirli bir süre baskılar, ancak panik atağın gerçek tedavi ve çözümü psikoterapi yoluyla kaygının kökenine inilmesi ve bu kökenin çözülmesine dayanır.

Aceleci ve sabırsız bir kişilikse, ebeveynler kaygılı ve telaşlı insanlarsa ve her şeye kaygı ile yaklaşılıyorsa, kişiyi çok fazla kaygılandıran düşünce ve eylemler varsa panik atak bozukluğuna yakalanma ihtimali daha yüksektir. Panik atak bozukluğunun temelinde çoğu zaman ölme korkusundan çok, öldürülme korkusu yatar. Bu yoğun kaygı, yukarıda sayılan belirtilerle birlikte bedende kendini gösterir.

Panik atağın tedavisi ilaçsız şekilde, sadece psikoterapi ile de yapılabilir. Panik atak tedavisinde EMDR yöntemi, danışanlarda gözlemlediğim kadarıyla etkili bir yöntem olarak öne çıkmaktadır.

Panik atak hakkında daha detaylı bilgi almak isteyenler Türkiye Psikiyatri Derneği’nin sayfasına göz atabilir.